Histamine is een stofje dat van nature al in het lichaam voorkomt. Het speelt een belangrijke rol bij onder andere je immuunsysteem, slaap, spijsvertering, hormoonhuishouding en zelfs je stemming. Maar wat gebeurt er als je lichaam een overschot aan histamine niet kan afbreken? In dit artikel leg ik je uit wat histamine precies is, wat een histamine-intolerantie inhoudt en wat je eraan kunt doen.
Wat is histamine?
Histamine is een stofje dat door het lichaam wordt aangemaakt. Het is een zogenoemde biogene amine. Deze biogene aminen bevinden zich in mestcellen. Mestcellen zijn onderdeel van je immuunsysteem. Ze komen overal in het lichaam voor, voornamelijk op plaatsen waar het lichaam in contact komt met de buitenwereld (zoals de huid, het gehemelte, de slokdarm, maag, darmen, luchtpijp en longen).
Histamine is een van de belangrijkste stoffen in mestcellen en wordt vrijgemaakt wanneer het lichaam een allergene stof detecteert. Daarnaast heeft histamine tal van andere functies. Zo helpt het bij de slaapregulatie, zorgt het overdag voor alertheid, reguleert het hormonen, ondersteunt het de spijsvertering en fungeert het als neurotransmitter in het centrale zenuwstelsel. Dit betekent dat het ook invloed heeft op je stemming en cognitieve functies.
Wat is een histamine-intolerantie (HIT)?
Een histamine-intolerantie (ook wel histaminose genoemd) is de verzamelnaam voor een overschot aan histamine in het lichaam die niet snel genoeg afgebroken kan worden. Dit overschot kan dan zowel lichamelijke als mentale klachten veroorzaken.
Histamine wordt niet alleen door het lichaam aangemaakt, maar komt ook voor in bepaalde voedingsmiddelen. Er zijn voedingsmiddelen die histamine bevatten of histamine vrijmaken in het lichaam.
Oorzaken van een histamine-overschot
Allergieën
Sommige mensen hebben allergieën, wat betekent dat hun lichaam regelmatig overmatig histamine aanmaakt. Bij alle allergische reacties wordt er histamine vrijgemaakt in het lichaam. De histaminespiegel daalt meestal weer zodra de allergeen verdwenen is.
Overmatige histamine-inname via voeding
Sommige voedingsmiddelen bevatten van nature heel veel histamine of stimuleren de afgifte ervan in het lichaam. Bij mensen die hier gevoelig voor zijn kan dit leiden tot histaminegerelateerde klachten zoals hoofdpijn, huiduitslag, benauwdheid of darmproblemen.
Tekort aan enzymen (DAO en HNMT)
Andere mensen hebben een tekort aan de histamine-afbrekende enzymen diamine-oxidase (DAO) of histamine-N-methyltransferase (HNMT). Hierbij kunnen zelfs kleine hoeveelheden histamine, die bijvoorbeeld via voeding zijn binnengekomen, niet goed afgebroken worden. Wat leidt tot klachten. DAO wordt vooral in de darmen geproduceerd en HNMT voornamelijk in de hersenen, lever en nieren.
Instabiele mestcellen
Sommige mensen hebben instabiele mestcellen die te veel histamine afgeven of ze hebben te veel mestcellen. Daarover kan je meer lezen in dit artikel.
Wat zijn de symptomen van histamine-intolerantie?
De symptomen van een histamine-intolerantie zijn zeer uiteenlopend en verschillen per persoon. Veelvoorkomende fysieke klachten zijn:
- Jeuk, eczeem of huiduitslag
- Verstopte neus, loopneus of benauwdheid
- Diarree of obstipatie
- Hoofdpijn of migraine
- Hartkloppingen
- Spier- of gewrichtspijn
- Slaapproblemen
Daarnaast zijn er ook mentale en neurologische klachten mogelijk, zoals:
- Brainfog (hersenmist)
- Vermoeidheid of uitputting
- Overprikkeldheid
- Angst- of paniekaanvallen
- Zenuwachtigheid
- Koude handen en voeten
- Frequent urineren
- In ernstige gevallen: een anafylactische reactie
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Het is lastig om met zekerheid een diagnose voor histamine-intolerantie te stellen. Bloed- en ontlastingstesten zijn er wel, maar deze zijn vaak onbetrouwbaar, omdat histaminegehaltes gedurende de dag sterk kunnen fluctueren. Toch zijn er manieren om erachter te komen of je gevoelig bent voor histamine:
Zelfonderzoek
Je kunt ook zelf onderzoeken of je gevoelig bent voor histamine. Dit vereist wel wat inzet en nauwkeurige observatie.
Probeer eens een paar weken lang voeding te vermijden die rijk is aan histamine.
Op internet vind je heel veel lijsten met histaminerijke voeding. Aan de hand daarvan kan je bijvoorbeeld beginnen met het vermijden van de producten die het hoogst scoren qua histamine, of nog verder gaan door uitsluitend verse producten te eten.
Doe dit voor een tijdje en kijk eens hoe je je voelt. Gebruik eventueel dit handige formulier om bij te houden hoe je je voelt gedurende deze periode. Let niet alleen op fysieke klachten, maar stem ook af op je mentale en emotionele welzijn.
Een (natuur)arts of orthomoleculair therapeut met ervaring in histamineproblemen kan je helpen om het proces te begeleiden en aanvullende testen uit te voeren.
Is deze aanpak betrouwbaar?
Aangezien echt 100% betrouwbare bloed- of ontlastingstesten er niet zijn raad ik altijd wel deze aanpak aan. Mensen met echte duidelijke histamine gerelateerde klachten zullen vrij snel opmerken dat dit veranderingen geeft. Het is wel belangrijk dat je de tijd neemt hiervoor, niet cheat met je voeding, en het ook niet doet als je in een hele stressvolle periode zit.
Daarnaast spreken lijsten met histamine-rijke voeding elkaar soms wel tegen. Bij de ene lijst kan er iets op staan, wat op een andere lijst niet aangegeven is. Maar over het algemeen kan je wel vrij snel zien welke producten je sowieso moet vermijden. De echt histaminerijke voeding staat overal duidelijk aangegeven. Daarnaast vind je ook veel bewerkte voedingsmiddelen op deze lijsten. Deze voedingsmiddelen bevatten vaak ingredienten die je gezondheid sowieso niet ten goede komen. Vermijd je deze producten, dan voel je je vaak al beter.
Maar voel je je pas écht beter wanneer je ook histaminerijke voeding laat staan? Dan is de kans groot dat je moeite hebt met de verwerking van histamine.
Je lichaam geeft altijd signalen – soms subtiel, soms overduidelijk. Als je leert luisteren naar die signalen, kun je er op vertrouwen dat je op de goede weg bent.
Wat zijn mogelijke oorzaken?
Heb je ontdekt dat je gevoelig bent voor histamine en heb je je dieet aangepast? Dan ben je al een heel eind, maar er is vaak meer nodig. De oorzaak van HIT is vaak complex en heeft vaak meerdere oorzaken:
- Darmproblemen (zoals een lekkende darm)
- Verstoorde darmflora
- Trage lever- en galwerking
- Vitaminetekorten (B6, C, zink, koper e.a.)
- Bacteriele-, virale-, of parasitaire infecties
- Zware metalen
- Schimmel
- Genetische afwijkingen
- Chronische stress, trauma’s of onverwerkte emoties
Ook is er soms sprake van MCAS, dan is het nog wat complexer. Lees hier meer over MCAS.
Is histamine-intolerantie te genezen?
Misschien is ”genezen” niet het juiste woord, maar ik geloof dat histamine- en mestcelaandoeningen goed beheersbaar zijn met de juiste levensstijl. Denk hierbij aan aanpassingen in je dieet, je (leef)omgeving, je stressniveau, emotionele verwerking en relaties.
Qua leefstijl en voeding is een histamine-intolerantie goed te beheersen door o.a.:
- Een histamine-arm dieet
- Stressvermindering en emotionele verwerking
- Ondersteunen van darmgezondheid
- Ondersteuning van de lever- en galfunctie
- Suppletie (in overleg met een specialist)
Het is een proces van vallen en opstaan. Wat voor de één werkt, werkt niet altijd voor de ander. Je bewust zijn van jezelf en luisteren naar je lichaam zijn de belangrijkste sleutels tot herstel.
Hopelijk heb je wat geleerd van dit artikel over histamine-intolerantie. Mocht je nog vragen hebben, of ervaringen willen delen, laat deze dan hieronder achter in de reacties.
Heb je zelf een histamine-intolerantie en lukt het je nog niet om het te verhelpen? Stuur me dan een berichtje. Dan kijken we samen wat eraan kunnen doen.
Supplementen suggesties
Zelf koop ik veel van mijn supplementen op iHerb. De kosten liggen wat lager dan andere webshops, er is veel aanbod en het is vrij snel in huis (vaak binnen een week). Ik word niet gesponsord door iHerb. Wel heb ik een kortingscode waarmee je 5% – 10% korting krijgt: AFK7966
- DAO enzymen – Kidney supplementen
Een nier supplement zit vol met DAO. Met DAO kan je beter histamine-rijke producten verwerken. Er zijn veel verschillende merken te vinden op iHerb. - Anti-histamine – Solgar Quercetin Complex
- Anti-histamine – Homeopathisch
Testen op een (histamine) intolerantie of allergie?
Hier kun je verschillende bloedtesten bestellen (voor zowel DAO, histamine en ook andere intoleranties en allergieen)
