Dat moment dat je voelt dat je moet poepen, maar er komt bijna niks uit. Of je zit minutenlang op de wc te persen terwijl je lichaam niet meewerkt. Als je jarenlang niet goed naar de wc kunt (wat betekent: niet minstens één keer per dag ontlasting) dan heb je last van obstipatie. En daar kunnen veel verschillende oorzaken onder zitten.
Ik heb hier zelf mijn hele leven last van gehad, al vanaf jongs af aan. Sommige periodes ging het beter, andere periodes kwam er nauwelijks iets uit. Zelfs met laxeermiddelen. Vaak werkte dat maar tijdelijk, waarna alles daarna alsnog weer vast zat.
Pas later ontdekte ik dat obstipatie vaak niet het probleem zelf is, maar een signaal dat er iets dieper in het lichaam uit balans is. Zelfs als je al gezond eet en voldoende vezels binnenkrijgt, kunnen er nog allerlei factoren meespelen.
De meest voorkomende oorzaken van obstipatie
1. Niet hydraterend genoeg water
Veel mensen drinken wel water, maar niet ieder soort water hydrateert het lichaam even goed. Sommige mensen merken bijvoorbeeld dat gefilterd water of omgekeerd osmosewater beter is voor ze. En dat is ook zo, maar helaas gaat dit soort water vaak ”dwars door je heen” zonder dat het je hydrateert.
Goede hydratatie is essentieel voor soepele ontlasting. Hydraterend water is belangrijk omdat het niet alleen door je lichaam heen moet stromen, maar ook daadwerkelijk opgenomen moet worden in je cellen en weefsels. Mineralen spelen hierin een belangrijke rol: zij helpen water beter de cellen in te transporteren, zodat het lichaam écht gehydrateerd raakt in plaats van dat het water er direct weer uitgeplast wordt.
Zonder voldoende vocht droogt de darminhoud uit én wordt het ook moeilijker voor het lichaam om afvalstoffen af te voeren.
2. Te veel stress en een overactief zenuwstelsel
Je darmen werken het beste wanneer je lichaam zich veilig en ontspannen voelt. Dat gebeurt in de parasympathische staat: de rust- en herstelmodus van het zenuwstelsel.
Als je de hele dag aanstaat, blijft rennen, veel stress ervaart of constant “aan” moet staan, dan schakelt het lichaam over naar het sympathische zenuwstelsel (de overlevingsmodus). In die staat verteert het lichaam voedsel minder goed en laat het ook moeilijker los.
Rust is daardoor voor een gezonde darmwerking.
3. Darmdysbiose
Een disbalans in darmbacteriën kan een grote rol spelen bij obstipatie. Soms zijn er simpelweg te weinig goede darmbacteriën aanwezig, of juist teveel ongunstige of schadelijke bacteriën zoals bijvoorbeeld Klebsiella.
Wanneer de darmflora uit balans raakt, beïnvloedt dat de darmbeweging, de vertering en de algehele gezondheid van het darmmilieu.
4. Te weinig spijsverteringsenzymen
Sommige mensen maken onvoldoende spijsverteringsenzymen aan, waardoor voedsel niet goed kan worden afgebroken. Dit kan bijvoorbeeld komen door een tekort aan maagzuur (HCL), te weinig pancreatine-enzymen vanuit de alvleesklier of een verminderde galproductie vanuit de lever en galblaas. Deze enzymen zijn essentieel voor het goed verteren van vetten, eiwitten en koolhydraten.
Wanneer voedsel niet goed wordt afgebroken, kan het gaan fermenteren of rotten in de darmen, wat weer leidt tot gasvorming, irritatie en uiteindelijk nog meer darmproblemen. Lekkende darm is daar bijvoorbeeld een gevolg van.
5. Slechte voeding of voedingsintoleranties
Een dieet met veel bewerkte voeding kan zwaar zijn voor de darmen. Daarnaast kunnen voedingsintoleranties (waaronder histamine-intolerantie) ook een grote impact hebben op de darmgezondheid.
Zelfs voeding die “gezond” lijkt, kan voor sommige mensen belastend zijn wanneer het lichaam bepaalde stoffen niet goed verdraagt.
6. Lever- en galblaas overbelasting
De lever en galblaas spelen een enorme rol in ontgifting en vertering. Ze helpen bij het opruimen van afvalstoffen en ondersteunen de aanmaak van gal en spijsverteringsenzymen.
Door toxische belasting, zoals zware metalen, zwarte schimmel, pesticiden, medicijngebruik of andere belastende stoffen, kunnen deze organen minder goed functioneren. Dit kan leiden tot stagnatie van de lever- en galblaasfunctie en de vorming van gal- en leverstenen, wat vervolgens weer invloed heeft op de spijsvertering en darmwerking.
Ook zie ik vaak dat wonen in een huis met vocht- en schimmelproblemen een grote boosdoener is bij darmproblemen.
7. Tekort aan bepaalde siliciumverbindingen
In sommige gevallen heeft het lichaam behoefte aan specifieke siliciumverbindingen. Zonder deze stoffen kunnen het maag-darmkanaal, de huid en zelfs slijmvliezen uitdrogen, wat obstipatie kan veroorzaken.
Wanneer spreek je eigenlijk van obstipatie?
Eigenlijk hoef ik dit bijna niet uit te leggen: als je minder dan één keer per dag poept, dan heb je last van obstipatie. De één heeft het erger dan de ander. Sommige mensen gaan zelfs maar één keer per week naar de wc. Dan weet je eigenlijk al genoeg 😉
De darmdoorlooptijd (dus hoe lang het duurt voordat voedsel het lichaam weer verlaat) hoort ongeveer tussen de 8 en 15 uur te liggen.
Bij veel mensen duurt dit veel langer. Daardoor blijft voedsel te lang in de darmen aanwezig, wat fermentatie, rotting en de opname van giftige stoffen vanuit de dikke darm kan vergroten. Dat heeft uiteindelijk weer invloed op zowel je darmen als je algehele gezondheid.
Zo meet je je darmdoorlooptijd
Een simpele manier om je darmdoorlooptijd te testen is door een grote hoeveelheid rode bieten te eten (rauw of gekookt).
Controleer daarna je ontlasting in de dagen erna totdat je de bekende rode kleur terugziet. Zo krijg je een idee van hoe snel voedsel zich door jouw spijsvertering beweegt.
Hoe ziet gezonde ontlasting eruit?
Een gezonde ontlasting betekent in principe dat minimaal de helft van de dikke darm dagelijks leegloopt. De dikke darm is gemiddeld ongeveer 60 centimeter lang. Omdat het eerste deel van de dikke darm nog vloeibare inhoud bevat die nog niet klaar is om uitgescheiden te worden, zou ongeveer de helft daarvan dagelijks moeten worden afgevoerd.
Of dat in één keer gebeurt of verdeeld over meerdere toiletbezoeken maakt niet zoveel uit.
In (misschien ken je hem wel al!) het ontlastingsoverzicht wordt type 4 meestal gezien als de ideale ontlasting: soepel, gevormd en makkelijk los te laten.
Plaatje van https://www.dietist.com/ontlasting/
Wat kan helpen bij chronische obstipatie?
Eet meer zacht gekookte groenten
Veel mensen denken dat rauwe salades beter zijn vanwege de vezels, maar rauwe voeding kan juist zwaar zijn voor gevoelige darmen.
Goed zachtgekookte groenten zijn vaak veel makkelijker verteerbaar en leveren alsnog veel vezels en fytonutriënten. Knapperige of halfgare groenten zijn voor sommige mensen simpelweg nog te belastend.
Stomen is de beste optie, dan behoudt je ook de meeste voedingsstoffen.
Drink beter water
Drink bij voorkeur voldoende goed hydraterend water verspreid over de dag.
Vermijd drinken tijdens de maaltijd, omdat dit het maagzuur kan verdunnen. Drink tot ongeveer 15 minuten vóór een maaltijd of wacht minimaal een uur erna.
Vermijd bij voorkeur omgekeerd osmosewater, gedestilleerd water en alkalisch water als je merkt dat je daar juist droger van wordt. Het beste water is bronwater, maar dat is voor de meeste mensen te duur. Wat je kan doen is het water filteren met een normale koolstoffilter (er zijn verschillende varianten hiervan online te vinden), vervolgens dit water te vitaliseren en daarna mineralen toe te voegen. Dan heb je het beste en meest natuurlijke water dat je kan krijgen.
Daarnaast kunnen bepaalde producten het lichaam uitdrogen, zoals:
- grote hoeveelheden suiker
- veel fruit
- cafeïne
- alcohol
Probeer deze wat meer te vermijden.
Verminder stress en rondrennen
Chronische stress houdt het sympathische zenuwstelsel actief, terwijl darmwerking juist een parasympathisch proces is.
Rustmomenten zijn daarom essentieel. Niet alleen mentaal, maar ook letterlijk voor je spijsvertering.
Onderzoek je darmen
Soms is er meer onderzoek nodig naar wat er werkelijk speelt in de darmflora. Denk aan darmdysbiose, schimmels, bacteriële overgroei of andere verstoringen.
Neem contact met me op indien je een darmflora onderzoek wilt laten doen.
Ondersteuning van de lever en galblaas
Wanneer lever en galblaas overbelast raken, kan dit direct invloed hebben op de vertering en stoelgang. Ondersteuning en reiniging van deze organen kan daarom een belangrijk onderdeel zijn van herstel. Hier een artikel over de lever en galblaas en wat voor problemen het kan veroorzaken.
Extra ondersteuning voor de darmfunctie
Daarnaast kunnen deze dingen ook werken om je darmfunctie te verbeteren?
- Schijn dagelijks een infrarood warmtelamp op je buik
- Ga naar een warmtelampsauna
- Geweekte lijnzaad
- Okra
- Ondersteuning met pancreasenzymen en Ox Bile (ossengalextract)
- Leren vertragen en ontspannen
- Betere eet- en darmgewoonten ontwikkelen
Een praktische tip bij persen
Als je moet persen tijdens de stoelgang, adem dan eerst volledig uit en duw pas wanneer er geen lucht meer in de longen zit. Dit kan helpen om minder spanning op het lichaam te zetten en blessures te voorkomen.
Tot slot
Obstipatie is vaak geen op zichzelf staand probleem. Het is meestal een signaal dat het lichaam ergens ondersteuning nodig heeft: in de vertering, het zenuwstelsel, de darmflora, hydratatie of ontgifting.
En hoe frustrerend het ook kan zijn: soms zit de oplossing niet in nóg meer vezels of nóg een supplement, maar juist in het kijken naar het totaalplaatje van het lichaam.
